Tản mạn dịp Tết Độc Lập

“Anh đưa em về thăm quê anh xứ lệ
Nơi giọng hò ru anh thời thơ trẻ
Sông nước chan hoà ôm ấp tình quê”

Đó là lời bài hát tôi thường được nghe vào lúc 5h sáng hàng ngày khi mùa Lễ Quốc Khánh về. Tầm 1 tháng trước ngày lễ chính thức, cả huyện nhộn nhịp hẳn. Một năm, chúng tôi ăn được những 2 cái Tết, một cái Tết Nguyên Đán, một cái Tết độc lập.

Những bài hát về quê hương trên loa phát thanh đánh thức tôi dậy, ông bà ngoại dậy trước, tôi dậy sau. Sẽ có những ngày, bà ngoại gọi tôi dậy, nhưng những ngày giáp lễ, tôi nghĩ mình đã dậy sớm hơn, khi trời còn sương sớm, khi cái đen tối của màn đêm rời đi dần nhường chỗ cho ánh sáng. Bà con dịp này cũng vui hơn, có lẽ vì vậy mà tôi cũng lây được cái vui, cái háo hức phần nào.

Ba năm cấp 3, tôi sống cùng ông bà ngoại trên huyện. Nhà ông bà ngoại cách nhà tôi tầm 15km, cứ mỗi cuối tuần, tôi sẽ cùng đám bạn cấp 2 của tôi chạy về nhà. Đám bạn không như tôi, có nhà ông bà để ở lại, ngày nào tụi nó cũng đạp xe hì hục 40 phút để đến trường, đứa nào đứa nấy chăm chỉ và học giỏi.

Những người con Lệ Thủy chúng tôi, cuộc sống gắn liền với sông nước. Chúng tôi có biển, có sông, và nằm giữa rốn lũ những mùa mưa bão về. Ai đó nói vui, đã “lệ” rồi còn “thủy”, ờ ha, cái tên có gì “tâm linh” ở đây không vậy, chứ cả huyện tôi đâu đâu cũng thấy “thủy”, Xuân Thủy, Hoa Thủy, Mai Thuỷ, Hưng Thủy,… và đặc biệt thôn tôi, Hồng Thủy =)))

Thế mà tôi nào có biết bơi. Đứa trẻ sinh ra trên vùng đất năm nào cũng có lũ lại không biết bơi, 3 năm cấp 3 sống bên dòng sông quê cũng không biết bơi. Hồi đó, chiều chiều trong xóm lại rủ nhau đi “tắm bến”, người giả trẻ em áo phao can nhựa tập trung ra các bến tắm thỏa thích. Mấy đứa nhóc mới cấp 1, loai choai mà thôi mà được mấy ông ba ông chú vác trên vai, ném như cây lao ra giữa mặt sông, sau đó trồi lên trông điệu nghệ. Mùa hè, cậu hay dẫn thằng cu em đi tắm, mình thỉnh thoảng cũng muốn xem náo nhiệt một xíu sau những có vẻ hơi hướng nội, thế là cầm theo cái ca, đi vài bước ra bến múc nước sông tắm =)) Tắm chỉ là phụ, coi người ta tắm vui mới là chính.

Sông Kiến Giang

Những con sông luôn là đề tài nổi bật trong thơ ca nhạc họa. Dù quê ngoại ở đó, những năm cấp 3 vẫn men theo con đường bên sông để đến trường, nhưng tôi chưa từng nhìn dòng sông ấy một cách thật sâu sắc, đủ để thấy một chút gì đấy yêu thương trong tim. Phải đến tận sau này, khi đã đi xa để trở về, trong một cơ duyên nhìn thấy dòng sông ấy tĩnh lặng êm đềm dưới bầu trời sao và những cơn gió mát, tôi mới thấy ra vẻ đẹp của con sông này, tôi yêu cái sự bình yên đang hiện hữu trên mảnh đất quê hương. Tôi vẫn nhớ lắm cảm giác bình yên ấy, tan chảy cùng làn gió và tiếng nhạc, nhưng nếu bạn rủ tôi về lại nơi đó, nhìn Kiến Giang tĩnh lặng dưới đêm đầy sao, để tìm lại những gì đẹp đẽ đã thấy của ngày xưa cũ, thì chắc có lẽ tôi sẽ không tìm thấy gì. Với tôi, mọi thứ xảy đến là sự hiển lộ của nhân duyên, nếu không có đủ nhân duyên, liệu khi tôi có thấy được Kiến Giang như ngày ấy không, hay lại thất vọng vì thiếu một nhân duyên gì đấy, mà tôi thấy dòng sông đã không còn đẹp như xưa nữa. Dòng sông vẫn vậy thôi. Nếu tôi vì yêu thích một điều gì đó mà đi tìm cầu để có nó cho bằng được, tôi sẽ không đạt được những gì mà tôi mong muốn. Có lần, tôi đi đến một đêm nhạc aucostic rất hay, rất truyền cảm hứng, nhưng nếu bạn rủ tôi đi lại thêm lần nữa, tôi không chắc là mình sẽ đi. Có thể thể là vì cái lý do “nhân duyên” hơi bảo thủ của riêng tôi, nhưng cũng có thể là vì, tôi muốn để dành, tôi để dành nó vào những dịp đặc biệt với những người đặc biệt. Nếu những điều mình yêu thích cứ lặp đi lặp lại, thì có thể vào một ngày nào đó, chúng sẽ trở nên bình thường? Như việc tôi mê Đà Lạt như điếu đổ, nhưng tôi sẽ không chọn sống ở đó dài lâu.

Nhiều lúc, mùa mưa bão về, dòng sông cuồn cuộn đáng sợ, nước dân nhanh chóng. Con sông ấy bồi đắp phù sa, cung cấp nước tưới tiêu trồng trọt cho người dân, là người bạn tuổi thơ của bao thế hệ. Nhưng cũng có lúc, dòng sông ấy lấy đi biết bao nhiêu thứ.

Dòng sông có lúc êm ả, có lúc gầm gừ, nhưng chúng tôi không thể sống nếu thiếu con sông ấy.

Lễ hội đua thuyền truyền thống trên sông Kiến Giang

Lễ hội đua thuyền trên sông Kiến Giang đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia từ năm 2019. Mùa lễ về, các xã tập luyện hăng say cho ngày phân vòng bảng và thi đấu. Ai có sức góp sức, ai có tiền góp tiền, mỗi đội đều lựa chọn trai tráng khỏe nhất trong xóm, mũ áo đội riêng, trang trí cho thuyền mình thật ấn tượng.

Các chị gái cũng không kém cạnh, những người phụ nữ quê hương Đại Tướng Võ Nguyên Giáp thật là dẻo dai. Cự ly bơi đua là 24km từ Mũi Viết lên Thượng Tiêu về Hạ Tiêu và trở lại. Trong 24km đó, không thấy ai ngơi tay chèo, chậm một chầm, thiếu một chầm cũng là cơ hội cho đội khác vươn lên, nên anh em cứ hô to, theo tiếng mõ mà tiến về phía trước.

Năm nay, đội Tuy Lộc nhà tôi có giải, nam hạng 3 bảng A, tức là xếp thứ 3 trên tổng số 23 thuyền bơi. Team nữ đua cũng hạng 3 nốt, tổng lại được giải 3 đồng đội. Đội An Xá về nhì cả nam và nữ. Tuy Lộc và An Xá là 2 thôn thuộc xã Lộc Thủy, nên chúng tôi thường hóng cho cả 2 đội giật giải.

Nhà ở gần bến, nghe tiếng đoàn xe theo thuyền náo nhiệt qua lại xuống bến hóng, người có kèn thổi kèn, người có chai cầm chai, người cầm thau khoát nước, ai thấy gì phát ra âm thanh là lấy gõ cho khí thế. Nhớ năm nào đó, dì lấy cái nắp nồi của ngoại, hăng hái quá, cái nắp nồi từ phẳng phiu đẹp đẽ thành móp méo. Thôi, ta cổ vũ trước đã, còn lại tính sau =)))